Czy mój dom jest odporny na trzęsienia ziemi i wstrząsy górnicze?
Gdzie w Polsce zdarzają się trzęsienia ziemi i wstrząsy górnicze, co mówią normy budowlane, po czym ocenić konstrukcję budynku, kto może go fachowo sprawdzić i co robić przy szkodach górniczych.
W skrócie
- Silne naturalne trzęsienia ziemi są w Polsce rzadkie; najbardziej aktywne są Podhale, Pieniny i Sudety.
- Częstsze są wstrząsy górnicze na Górnym Śląsku i w Legnicko-Głogowskim Okręgu Miedziowym, które potrafią uszkodzić budynki.
- Starsze, niewzmocnione budynki murowane i budynki z „miękkim” parterem są bardziej podatne.
- Wiarygodną ocenę może wydać tylko konstruktor (rzeczoznawca budowlany).
Trzęsienia ziemi kojarzą się raczej z Włochami, Grecją czy Rumunią. W Polsce ziemia też się trzęsie, choć zwykle słabo. Do tego dochodzą wstrząsy wywołane wydobyciem węgla i miedzi.
Gdzie się trzęsie
- Naturalne trzęsienia: Podhale, Pieniny, Sudety, rzadziej inne regiony; odczuwalne bywają też silne wstrząsy z sąsiednich krajów (np. z obwodu kaliningradzkiego w 2004 roku).
- Wstrząsy górnicze: Górnośląski Zagłębie Węglowe (Katowice, Rybnik, Bytom) i Legnicko-Głogowski Okręg Miedziowy (Lubin, Polkowice). Mogą powodować pęknięcia ścian i tynków.
Normy
Dla nowych budynków obowiązuje m.in. Eurokod 8 (PN-EN 1998). Na terenach górniczych projektuje się budynki z uwzględnieniem kategorii terenu górniczego i wzmocnień.
Jak ocenić swój budynek
| Raczej odporny | Raczej podatny |
|---|---|
| Nowy budynek według aktualnych norm | Starszy niewzmocniony budynek murowany |
| Żelbet z ciągłymi ścianami, wieńce | „Miękki” parter z dużymi oknami lub garażami |
| Regularny, zwarty rzut | Nieregularny rzut, duże wysięgi |
| Dobrze zakotwione kominy i szczyty | Wolnostojące kominy, ciężkie elementy na dachu |
To tylko zgrubna orientacja. Wiarygodną ocenę może wydać tylko konstruktor lub rzeczoznawca budowlany.
Co możesz zrobić
- Właściciele: przy przebudowie na terenach sejsmicznych lub górniczych zaangażuj konstruktora, zabezpiecz kominy i szczyty.
- Najemcy: zapytaj zarządcę, kiedy budynek powstał i czy był wzmacniany.
- Szkody górnicze: dokumentuj pęknięcia (zdjęcia z datą) i zgłaszaj je kopalni.
- Wszyscy: przymocuj meble, zobacz mocowanie mebli, i wiedz, co robić w razie wstrząsu: trzęsienie ziemi: co robić?.
Najczęstsze pytania
Jak silne trzęsienia ziemi zdarzają się w Polsce?
Najsilniejsze naturalne wstrząsy ostatnich dekad, np. w 2004 roku na Podhalu, miały magnitudę ok. 4–5 i powodowały głównie drobne uszkodzenia. Wstrząsy górnicze bywają podobnej siły, ale występują płytko, więc lokalnie mogą być mocno odczuwalne.
Kto płaci za szkody górnicze?
Za szkody wyrządzone ruchem zakładu górniczego odpowiada przedsiębiorca górniczy. Szkodę zgłasza się bezpośrednio do kopalni; warto ją udokumentować zdjęciami i opinią rzeczoznawcy. Sprawdź też, co obejmuje twoje ubezpieczenie domu.
Źródła i dalsza lektura
Preper ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje poleceń służb ani porady lekarskiej. W nagłym wypadku dzwoń pod 112.