Brak prądu: co robić? Przygotowanie i właściwe zachowanie, godzina po godzinie
Co przestaje działać przy braku prądu, co zrobić w pierwszych minutach, jak gotować, ogrzewać się i zdobywać informacje bez prądu i jak przygotować się na wielodniowy blackout.
Należy do:Czym jest kryzysBug In
W skrócie
- Większość awarii prądu kończy się po kilku godzinach. Przy dużych zniszczeniach może to jednak trwać dni.
- Od razu: latarka zamiast świecy, odłącz wrażliwe urządzenia, trzymaj lodówkę zamkniętą.
- Bądź poinformowany: radio na baterie lub korbkę. Internet i sieć komórkowa po pewnym czasie przestają działać.
- Nigdy nie używaj grilla, kuchenki turystycznej ani agregatu w pomieszczeniu: czad zabija.
- Światło od razu
- Internet (router) od razu
- Płatności kartą, bankomaty od razu
- Windy od razu
- Piec gazowy od razu
- Woda na wyższych piętrach (pompy) minuty–godziny
- Lodówka bezpieczna ok. 4 godzin
- Sieć komórkowa po kilku godzinach
Wartości orientacyjne dla sprawnych urządzeń, które pozostały zamknięte. Użyj termometru: łatwo psujące się jedzenie powyżej 4°C po 2 godzinach nie jest już bezpieczne.
Brak prądu dotyka prawie całego codziennego życia: gaśnie światło, nie działa kuchenka, lodówka i zwykle także ogrzewanie (pompa pieca potrzebuje prądu). Na wyższych piętrach często przestaje lecieć woda, nie działają płatności kartą i bankomaty, a po pewnym czasie zawodzi internet i sieć komórkowa.
Przyczyn jest wiele: wichury, oblodzenie linii, powodzie, prace budowlane, awarie techniczne, ale też sabotaż i cyberataki. Zwykle prąd wraca po kilku godzinach. Przy rozległych zniszczeniach może to trwać dni.
Pierwsze minuty
- Zachowaj spokój i zapal światło latarką lub czołówką, nie świecą.
- Sprawdź, czy problem dotyczy tylko ciebie. U sąsiadów i na ulicy też ciemno? Jeśli tylko u ciebie, zajrzyj do skrzynki z bezpiecznikami.
- Odłącz wrażliwe urządzenia (komputer, telewizor), żeby nie uszkodziły się przy powrocie napięcia. Zostaw włączoną jedną lampę: zauważysz, kiedy prąd wróci.
- Wyłącz kuchenkę i żelazko, żeby nic nie włączyło się bez nadzoru.
- Trzymaj lodówkę i zamrażarkę zamknięte.
- Włącz radio. Radio na baterie lub korbkę przy długiej awarii bywa jedynym źródłem informacji.
Gdy to trwa dłużej
Bądź poinformowany
- Oszczędzaj baterię telefonu i laptopa: ciemniejszy ekran, tryb oszczędzania, zamknij zbędne aplikacje.
- Ładuj z powerbanków, ładowarek solarnych albo w samochodzie (przy pracującym silniku, nigdy w zamkniętym garażu).
- Śledź Alert RCB i komunikaty w radiu. Awarię zgłoś pod 991.
Gotowanie bez prądu
Proste posiłki przygotujesz na kuchence turystycznej; kto ma balkon lub ogród, może użyć grilla. Nigdy nie griluj w mieszkaniu: grozi zatrucie czadem. W lepszej sytuacji jest ten, kto ma zapas jedzenia, które można jeść na zimno. Więcej w liście żywności na zapas.
Utrzymaj ciepło
- Wybierz jeden pokój do przebywania i zamknij drzwi, żeby trzymać ciepło.
- Ciepłe ubrania na cebulkę, czapki, koce, śpiwory.
- Mimo to regularnie wietrz, zwłaszcza gdy palą się świece lub działają urządzenia gazowe.
- Grzejniki gazowe tylko z czujnikiem niedoboru tlenu i zabezpieczeniem płomienia. Czujnik czadu zwiększa bezpieczeństwo.
- Kto ma kominek lub piec, powinien mieć zapas drewna lub węgla.
Woda i toaleta
Gdy zabraknie wody, pomoże zapas wody. Do spłukiwania toalety wystarczy woda z wanny lub wiadra.
Zajrzyj do sąsiadów
Starsze, samotne lub niesamodzielne osoby często potrzebują pomocy, zwłaszcza zimą. Zapukaj do nich.
Gdy prąd wróci
- Włączaj urządzenia po kolei, nie wszystkie naraz.
- Sprawdź lodówkę i zamrażarkę: łatwo psujących się produktów (mięso, ryby, nabiał), które się rozmroziły i miały ponad 4 °C, lepiej nie jeść.
- Sprawdź ogrzewanie i ciepłą wodę.
- Uzupełnij zapasy, baterie i powerbanki.
Przygotowanie: co możesz zrobić teraz
- Latarki lub czołówki i zapasowe baterie w stałym miejscu
- Radio na baterie lub korbkę
- Naładowane powerbanki
- Gotówka w małych nominałach
- Zapas wody i żywności na co najmniej 3 dni, najlepiej dłużej
- Kuchenka turystyczna z kartuszami
- Ciepłe koce i śpiwory
- Ważne numery telefonów na papierze
- Czujnik czadu, jeśli ogrzewasz gazem lub drewnem
Jeśli chcesz dalej zasilać router, lodówkę lub urządzenie medyczne, w kalkulatorze stacji zasilania sprawdzisz, na jak długo wystarczy przenośna stacja.
Najczęstsze pytania
Jak długo wytrzyma lodówka bez prądu?
Zamknięta około 4 godzin. Pełna, zamknięta zamrażarka utrzyma temperaturę około 48 godzin, w połowie pełna około 24 godzin. Otwieraj je jak najrzadziej.
Gdzie zgłosić awarię prądu?
Pod numerem pogotowia energetycznego 991 albo na infolinii swojego operatora sieci dystrybucyjnej (np. PGE, Tauron, Enea, Energa, Stoen). Wielu operatorów pokazuje mapę wyłączeń na swojej stronie.
Czy świeca nie jest tak samo dobra jak latarka?
Nie. Świece to jedna z najczęstszych przyczyn pożarów podczas braku prądu. Jeśli już, to tylko w stabilnym świeczniku, nigdy bez nadzoru i nigdy przy firankach.
Co z osobami zależnymi od urządzeń medycznych?
Kto korzysta w domu z respiratora, koncentratora tlenu lub podobnego sprzętu, powinien ustalić z lekarzem i dostawcą sprzętu, jak długo działa akumulator i jakie zasilanie awaryjne ma sens, oraz poinformować operatora sieci.
Źródła i dalsza lektura
Preper ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje poleceń służb ani porady lekarskiej. W nagłym wypadku dzwoń pod 112.