Trąba powietrzna i downburst: znaki ostrzegawcze, gdzie się schronić i co robić potem
Trąby powietrzne i gwałtowne porywy wiatru zdarzają się w Polsce co roku. Jak rozpoznać znaki ostrzegawcze, gdzie schronić się w domu, w samochodzie i na zewnątrz oraz co zrobić po przejściu burzy.
W skrócie
- Trąby powietrzne zdarzają się w Polsce co roku, zwykle podczas silnych burz latem. Powstają w kilka minut, dlatego liczy się każde ostrzeżenie przed burzą.
- W domu: do piwnicy albo małego pomieszczenia bez okien na najniższej kondygnacji, chroń głowę i kark.
- Nie otwieraj okien i nie filmuj przez szybę: największym zagrożeniem jest szkło i latające przedmioty.
- Potem: śledź komunikaty, trzymaj się z dala od zerwanych linii, fotografuj szkody, sprawdź sąsiadów.
Trąby powietrzne kojarzą się z USA, ale w Polsce też się zdarzają, zwykle podczas silnych letnich burz. Większość jest słaba, ale niektóre w kilka minut niszczą dachy, samochody i lasy w wąskim pasie. Jeszcze częstsze są downbursty: gwałtowne uderzenia wiatru z chmury burzowej, które mogą wyrządzić podobne szkody na dużo większym obszarze. Zasady są te same: traktuj ostrzeżenia poważnie i wiedz, gdzie się schronisz.
Ostrzeżenia
- IMGW wydaje ostrzeżenia przed burzami z gradem i silnym wiatrem. Najgroźniejsze sytuacje trafiają też jako Alert RCB w SMS-ie. Więcej: alarmy, syreny i Alert RCB.
- Przy ostrzeżeniu: nie wychodź bez potrzeby, zabezpiecz rzeczy na balkonie i w ogrodzie, zaplanuj, gdzie się schronisz.
Znaki ostrzegawcze
- Bardzo ciemne, często zielonkawe niebo
- Duży grad
- Głośny huk, jak nadjeżdżający pociąg towarowy
- Niska, obracająca się chmura, lej sięgający ziemi albo chmura szczątków
Gdzie się schronić
| Gdzie jesteś | Najlepsza opcja |
|---|---|
| Dom z piwnicą | Piwnica, pod solidnym stołem, nie pod ciężkimi meblami piętra wyżej |
| Dom bez piwnicy | Małe pomieszczenie lub korytarz bez okien na najniższej kondygnacji (łazienka, spiżarnia) |
| Blok | Wewnętrzny korytarz lub pomieszczenie jak najniżej, klatka schodowa bez okien |
| Przyczepa, namiot, altana | Zawczasu przejdź do solidnego budynku |
| Biuro, szkoła, sklep | Pomieszczenia wewnętrzne na najniższej kondygnacji, słuchaj poleceń |
| W samochodzie | Podjedź do solidnego budynku; jeśli się nie da, zostań w pasach z głową poniżej okien albo połóż się w zagłębieniu z dala od auta |
| Na zewnątrz | Połóż się w zagłębieniu terenu, chroń głowę, z dala od drzew i aut |
Zawsze: chroń głowę i kark rękami, kaskiem, materacem lub poduszkami.
Po przejściu burzy
- Poczekaj na koniec zagrożenia, zanim wyjdziesz. Często przychodzą kolejne burze.
- Trzymaj się z dala od zerwanych linii i zalanych miejsc.
- Uważaj na uszkodzenia budynku, zapach gazu i szkło. Zobacz ulatnianie się gazu: co robić.
- Fotografuj szkody przed sprzątaniem i zgłoś je ubezpieczycielowi.
- Sprawdź sąsiadów, zwłaszcza starszych.
- Pisz SMS-y zamiast dzwonić, żeby nie przeciążać sieci.
Przygotuj się teraz
- Zaplanuj, gdzie schronisz się w domu, w pracy i w szkole.
- Miej włączone Alerty RCB i radio na korbkę lub baterie.
- Wybierz bezpieczny pokój i sprawdź, jak szybko do niego dotrzesz.
- Więcej o burzach i gradzie: nawałnica, wichura, grad.
Najczęstsze pytania
Czy w Polsce naprawdę są trąby powietrzne?
Tak. Co roku w Polsce potwierdza się kilka lub kilkanaście trąb powietrznych, zwykle słabych i krótkotrwałych. Niektóre wyrządzają ogromne szkody, jak w 2008 roku na Opolszczyźnie i Śląsku. Częstsze i podobnie groźne są downbursty, czyli gwałtowne prądy zstępujące z chmur burzowych, jak podczas nawałnicy w sierpniu 2017 roku.
Dlaczego nie ma ostrzeżeń przed samą trąbą powietrzną?
Trąby powietrzne powstają bardzo szybko i na małym obszarze. IMGW ostrzega więc przed burzami z gradem i silnymi porywami wiatru. Traktuj te ostrzeżenia poważnie: oznaczają, że możliwa jest także trąba powietrzna.
Czy otworzyć okna, żeby wyrównać ciśnienie?
Nie. To mit. Tracisz cenny czas i wpuszczasz do środka wiatr i odłamki. Od razu idź do bezpiecznego pomieszczenia.
Czy pod wiaduktem jestem bezpieczny?
Nie. Pod wiaduktem wiatr może się nawet wzmocnić, a odłamki lecą szybciej. Jeśli możesz, podjedź do solidnego budynku. Jeśli nie, zostań w pasach z głową poniżej linii okien albo połóż się w zagłębieniu terenu z dala od auta i chroń głowę.
Źródła i dalsza lektura
Preper ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje poleceń służb ani porady lekarskiej. W nagłym wypadku dzwoń pod 112.