Ukąszenia i użądlenia: kleszcze, osy, żmije i psy, pierwsza pomoc
Pierwsza pomoc przy ukąszeniu kleszcza (KZM, borelioza), użądleniu osy i pszczoły, wstrząsie anafilaktycznym, ukąszeniu żmii i pogryzieniu przez psa.
Należy do:Kim jest survivalowiecW terenie
W skrócie
- Kleszcza usuń jak najszybciej pęsetą lub kartą do kleszczy i obserwuj miejsce przez kilka tygodni: rozszerzający się rumień może oznaczać boreliozę.
- Użądlenie osy lub pszczoły: usuń żądło, chłodź. Duszność, obrzęk twarzy lub zasłabnięcie to nagły wypadek: 112.
- Ukąszenia żmii zygzakowatej są rzadkie i dla zdrowych dorosłych zwykle niegroźne dla życia, ale wymagają pomocy lekarza.
- Rany po ugryzieniu zwierzęcia zawsze dokładnie oczyść i pokaż lekarzowi.
Większość ukąszeń i użądleń jest niegroźna. Niektóre mogą jednak stać się niebezpieczne i wtedy liczy się szybkie, właściwe działanie.
Kleszcze
Kleszcze mogą przenosić boreliozę (bakterie) i kleszczowe zapalenie mózgu, KZM (wirus).
- Usuwanie: pęsetą, kartą lub szczypcami do kleszczy chwyć tuż przy skórze i powoli wyciągnij prosto. Nie zgniataj, bez masła, tłuszczu ani kleju.
- Zdezynfekuj i zapisz datę.
- Obserwuj: rozszerzający się pierścieniowo rumień (rumień wędrujący), gorączka lub bóle stawów w kolejnych tygodniach: do lekarza.
- Zapobieganie: długie ubrania w wysokiej trawie, repelenty, po pobycie na zewnątrz obejrzyj ciało, u dzieci zwłaszcza głowę, pachy i zgięcia kolan.
Osy i pszczoły
- Żądło pszczoły wyskrob paznokciem (nie ściskaj).
- Chłodź zimnym okładem lub wkładem chłodzącym.
- Użądlenie w usta lub gardło: daj ssać lód i dzwoń pod 112, bo obrzęk może zablokować drogi oddechowe.
Wstrząs anafilaktyczny: nagły wypadek!
Objawy: duszność, obrzęk twarzy, warg lub języka, pokrzywka na całym ciele, zawroty, zapaść.
- Dzwoń pod 112.
- Jeśli osoba ma zestaw ratunkowy (autostrzykawkę z adrenaliną), pomóż go użyć.
- Przy duszności posadź, przy zasłabnięciu połóż i unieś nogi.
- Przy utracie przytomności sprawdź oddech, w razie potrzeby resuscytacja.
Żmije
W Polsce jedynym jadowitym wężem jest żmija zygzakowata, spotykana m.in. w lasach, na torfowiskach i w górach. Ukąszenia są rzadkie, dla zdrowych dorosłych zwykle niegroźne dla życia, ale dla dzieci i seniorów bardziej ryzykowne.
- Zachowaj spokój, połóż osobę, unieruchom ukąszoną kończynę.
- Zdejmij biżuterię i ciasne ubranie.
- 112, potrzebna pomoc lekarska.
- Nie: wysysać, nacinać, zakładać opaski uciskowej, chłodzić.
Psy i inne zwierzęta
- Ranę dokładnie przepłucz wodą z mydłem, zdezynfekuj, przykryj.
- Pokaż lekarzowi: rany po ugryzieniu łatwo się zakażają; sprawdź szczepienie przeciw tężcowi.
- Po ugryzieniu przez dzikie zwierzę lub nieznanego psa zapytaj o wściekliznę.
Do apteczki
- Pęseta lub karta do kleszczy
- Wkład chłodzący
- Lek przeciwhistaminowy (po konsultacji w aptece)
- Środek do dezynfekcji i plastry
Pełna lista: apteczka domowa.
Najczęstsze pytania
Czy potrzebuję szczepienia na kleszczowe zapalenie mózgu?
Kto mieszka w regionie o podwyższonym ryzyku lub spędza tam urlop i dużo czasu na zewnątrz, powinien porozmawiać o tym z lekarzem. W Polsce najwięcej zachorowań notuje się na Podlasiu i Warmii i Mazurach. Na boreliozę nie ma szczepionki.
Gdzie dzwonić przy zatruciu jadem?
W nagłym wypadku zawsze pod 112. W Polsce działają regionalne ośrodki toksykologiczne przy szpitalach; dyspozytor lub lekarz skieruje cię do najbliższego.
Źródła i dalsza lektura
Preper ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje poleceń służb ani porady lekarskiej. W nagłym wypadku dzwoń pod 112.