Resuscytacja i defibrylator (AED): sprawdź, zadzwoń, uciskaj
Co robić, gdy ktoś upada i nie oddycha prawidłowo: sprawdź, zadzwoń pod 112, mocno i szybko uciskaj środek klatki piersiowej, poproś o przyniesienie defibrylatora (AED). Krok po kroku.
Należy do:Kim jest survivalowiec
W skrócie
- Sprawdź: jeśli osoba nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, to nagłe zatrzymanie krążenia.
- Zadzwoń: 112, włącz głośnik. Wyślij kogoś po defibrylator (AED).
- Uciskaj: środek klatki piersiowej, 5–6 cm w głąb, 100–120 razy na minutę, bez przerw, aż przyjdzie pomoc.
- Nie możesz zrobić nic źle, poza niezrobieniem niczego. AED podaje każdy krok głosem.
W Polsce co roku dziesiątki tysięcy osób doznaje nagłego zatrzymania krążenia poza szpitalem, najczęściej w domu, na oczach bliskich. Bez pomocy szansa na przeżycie spada z każdą minutą. Zanim przyjedzie zespół ratownictwa, mija często kilka, kilkanaście minut. W tym czasie wszystko zależy od ciebie.
Trzy słowa streszczają wszystko: sprawdź, zadzwoń, uciskaj.
1. Sprawdź
- Zawołaj i dotknij: głośno zapytaj „Halo, słyszy mnie pan/pani?”, potrząśnij za ramiona.
- Sprawdź oddech: lekko odegnij głowę, unieś żuchwę, przez maksymalnie 10 sekund patrz, słuchaj, wyczuwaj. Oddech agonalny (rzadkie, nieregularne westchnięcia) to nie jest prawidłowy oddech.
Osoba nie reaguje i nie oddycha prawidłowo: to zatrzymanie krążenia.
2. Zadzwoń
- Dzwoń pod 112 albo poproś kogoś, telefon na głośniku. Dyspozytor poprowadzi cię przez resuscytację.
- Poproś o przyniesienie defibrylatora (AED), jeśli jest w pobliżu. Wskaż konkretną osobę: „Pan w niebieskim swetrze, proszę przynieść defibrylator!”
3. Uciskaj
- Połóż osobę na plecach na twardym podłożu, odsłoń klatkę piersiową.
- Nadgarstek dłoni na środku klatki piersiowej (dolna połowa mostka), druga dłoń na wierzchu.
- Wyprostowane ręce, pionowo z góry, uciskaj na 5–6 cm.
- 100–120 razy na minutę, w rytmie piosenki „Stayin’ Alive”.
- Po każdym uciśnięciu pozwól klatce całkowicie się unieść.
- Nie przerywaj, aż przejmą ratownicy, osoba zacznie normalnie oddychać lub opadniesz z sił. Jeśli jest więcej osób, zmieniajcie się co dwie minuty.
Kto umie, po każdych 30 uciśnięciach robi 2 oddechy.
Defibrylator (AED)
- Włącz i postępuj według poleceń głosowych.
- Naklej elektrody jak na rysunkach (prawa pod obojczykiem, lewa z boku pod pachą).
- Analiza: nikt nie dotyka poszkodowanego.
- Wyzwól wyładowanie, gdy urządzenie każe, i od razu wróć do uciskania.
AED poda wyładowanie tylko, gdy jest potrzebne. Nie możesz zrobić nic źle.
U dzieci
Te same kroki z modyfikacjami: najpierw 5 oddechów, potem 15 uciśnięć i 2 oddechy. U niemowląt dwoma palcami, u dzieci nadgarstkiem jednej dłoni, na ok. jedną trzecią głębokości klatki piersiowej. Kurs pierwszej pomocy dziecku warto zrobić każdemu rodzicowi.
Naucz się, zanim będzie potrzebne
Kurs pierwszej pomocy trwa dzień i prowadzą go m.in. Polski Czerwony Krzyż, WOPR i ośrodki szkoleniowe ratowników. Odświeżaj wiedzę co dwa, trzy lata.
Co powinno być w apteczce domowej, opisuje nasza lista.
Najczęstsze pytania
Czy muszę robić oddechy ratownicze?
Jeśli umiesz i się nie boisz: 30 uciśnięć, 2 oddechy. Jeśli nie, same uciśnięcia klatki piersiowej są dużo lepsze niż nic. U dzieci i osób tonących oddechy są szczególnie ważne.
Czy mogę zaszkodzić defibrylatorem?
Nie. AED sam analizuje rytm serca i wyładowanie podaje tylko wtedy, gdy jest potrzebne. Głosem prowadzi przez każdy krok. Defibrylatory wiszą na dworcach, w centrach handlowych, halach sportowych i urzędach.
Czy odpowiem prawnie, jeśli coś pójdzie nie tak?
Osoba udzielająca pierwszej pomocy w dobrej wierze jest w Polsce chroniona prawem jak funkcjonariusz publiczny. Karalne jest natomiast nieudzielenie pomocy osobie w niebezpieczeństwie.
Źródła i dalsza lektura
Preper ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje poleceń służb ani porady lekarskiej. W nagłym wypadku dzwoń pod 112.